den äldre västgötalagen

| huvudsida | inledning | kirkiu bolkær | af mandrapi | af saræmalum | af vaþæsarum | bardaghæ bolkær | orbotæ mal | ærfþar bolkær | giptær bolkær | retløsæ bolkær | iorþar bolkær | mylnu bolkær | þiuuæ bolkær | fornæmis sakir | fornæmis bolkær | lekæræ rættær | conongs bolkær | þinglot | "heþnalagh"

· • ·

Fornæmis sakir
Þættæ ær fornæmis sakir
I.
Marghær æru fornæmis sakir · En ær þæssi · at takær · Y · øknøte · manz · a løt uti olouandiß ok akær mæþ allær riþær · þa ær han sakær at þrænni sæxtanørtoghom ·
II.
Huggær · Y · ek þa sum aldin bær olowændiss · þa ær han sakær at sex ørom · Huggær · han þrear ællær þrim flerra · þa ær þæt þrænni sæxtanørtoghæ sak · Huggir vndir uiþu þa ær þæt atta ørtoghæ sak · vtan skoghær se lagaþer i hæræz ræpst · þa bøte · þrænnisæxtan ørtoghær · Møtær · Y · manni hauir fang læst · klandær firi hanum · kallær sin væræ · beþiss til stums at faræ · þa skal han fylghiæ · ær han sandær at sak bøtæ atta ørtoghær · saksøkæ enum firir vndiruiþ ok sæx øræ firir aldinuiþ syn han til stums at faræ · þa ær þæt rætløsæ · Takar · Y · man i skoghi sinum · þræl ællær · legho · Y · taki af hanum øxsi ællær øknøte · þæt ær fiærme ær · Takær · Y · viþ stuf bondæ ællær bondæ sun · þa a sa fang ær eghur · a · taki af hanum fang at sakløsu · søke han sydæn vm skoghær hug æn han uil · Akær · Y · gønom skogh · Y · bræstær axsul manz · ællær andurstang huggi at sakløsu bæþi ·
III.
Takar · Y · a andværk* dæghi hæst ællær · oxsæ · wang ællær slæþæ skip stiornfast molkær · ko manz · all þe æru full fornæmi skal botæ firi sæx øræ · ære firi ekiu · tua firi tagbændu half mark firi siværings bat · ørtogh firi riuu · firi tuar · tvar ørtoghær firi þreær ællær þrim fleræ · þæt ær fult fornæmi sæx øræ ·

andværk 'åkerarbete' har fått ersätta orig:s andrum 'andra'

IV.
Akær · Y · iuir æng uslægnæ · ællær ivir akar siþæn vp ær runnit · bøte ørtogh firi huart hiul · Akær annat sinni bøte þrænni sextanørtoghor* · þy at þa hetir førgatæ ·

ørtoghor har här o som svarabhaktivokal i st. f. det vanligare æ

V.
Takar · Y · garþ manz gialdi firi þrænni sæxtanørtoghor · Takar · Y · fang manz huggin i skoghi ællær annærstaþ · gialdi þrænni sæxtanørtoghær æn han falz at · þæn sum førir sin garþ af akrum fyr æn burghit ær gialdi aptær allæn þæn scaþæ* · þær gangær gønum ok a ovan þrænni sæxtanørtoghor þem enum skaþæn far · eigh conongær* · eigh allum mannum · Brytær · Y · annars garþ far bonde skaþæ gønom gialdi hin ær brøt atta ørtoghær ællær hin ær garþ a · æn han findær eigh hin ær brøt · Løpær fæ innangærþiz at helum garþi þæn sum fæ a læggi fram slikt sum han uill ok suæri æptir · mæþ eneþe sinum æn minni ær skaþi gør æn til akærlass · Kallær annær væræ meræ æn akærlass · þa gialdi atær akærlass ok eigh mera þy at meri se skaþi gør ·

scaþæ skrivs i orig. utan æ, kanske uttalades ordet så i denna position (haplologi). — conongær bör vara cononge, alltså dativ.

VI.
Takær · Y · akarnam fra kono ællær manni gialdi þrænni sæxtanørtoghær · ællær væri sik mæþ tylptær eþe · Akarnam skal æltæ fra manni ok eigh takæ · Hittir · Y · grip manß a akri lysi sum aþrum þiufnæþ · gangær uid sum a løse sum annæt akarnam · Latær · Y · hæst i tiuþær a akær manß ællær æng bøte þrænni sæxtanørtoghær · ællær uæri sik mæþ tylptær eþe · Haldær · Y · fæ sit i friþgerþi annarræ mannæ mæþ hund ok mæþ hirþæ · iii · ællær · iij · flerre · þa væri sik mæþ tylptær eþe · þa æn han falz · þa bøte þrænni sæxtanørtoghær · Latær · Y · grip sin i tiuþær vm dagh ok uarþær løs liggær a hældæ ællær fiætur gangær i akær manß ok uarþær intakin · þa løse mæþ eneþe · sinum ·

· • ·



© Peter Pettersson